Quẻ 8: Tỷ · Thủy Địa Tỷ 比 ䷇
Thân cận, gắn kết quanh một trung tâm: cần xét kỹ mình có đủ đức và sự bền chính, và việc kết hợp nên kịp thời, không để chậm trễ.
- Nội quái (dưới)
- Khôn (Địa)
- Ngoại quái (trên)
- Khảm (Thủy)
Quẻ từ
吉。原筮元,永貞无咎。不寧方來,後夫凶。
Cát. Nguyên phệ nguyên, vĩnh trinh vô cữu. Bất ninh phương lai, hậu phu hung.
Tốt. Xét bói lại (cân nhắc kỹ) xem có đức lớn, bền lâu, chính thì không lỗi. Kẻ chưa yên cũng đang kéo đến; kẻ đến sau thì xấu.
Bản dịch Ngô Tất Tố: Liền nhau tốt, truy nguyên việc bói, đầu cả, lâu dài, chính bền, không lỗi! Chẳng yên mới lại, sau trễ trượng phu, hung!
Đại tượng
地上有水,《比》。先王以建萬國,親諸侯。
Địa thượng hữu thủy, Tỷ. Tiên vương dĩ kiến vạn quốc, thân chư hầu.
Trên đất có nước là Tỷ; các vua đời trước theo đó lập muôn nước, thân gần các chư hầu.
Thoán truyện
《比》、「吉」也,《比》、輔也,下順從也。「原筮元、永貞无咎」,以剛中也。「不寧方來」、上下應也。「後夫凶」、其道窮也。
Tỷ là tốt lành; Tỷ là nương giúp, kẻ dưới thuận theo. “Xét kỹ từ gốc, giữ bền chính đạo thì không lỗi” vì có hào cương ở giữa; “kẻ chưa yên cũng tìm đến” vì trên dưới ứng nhau, “kẻ đến sau thì xấu” vì đường đã cùng.
Sáu hào
初六 · Hữu phu tỷ chi, vô cữu. Hữu phu doanh phẫu, chung lai, hữu tha cát.
有孚比之,无咎。有孚盈缶,終來,有它吉。
Có lòng tin mà thân gần, không lỗi. Lòng tin đầy như vò, cuối cùng sẽ có điều tốt khác đến.
Ý chính: Gắn kết bằng chữ tín chân thành thì sẽ có thêm điều tốt.
六二 · Tỷ chi tự nội, trinh cát.
比之自內,貞吉。
Thân gần từ bên trong; giữ chính thì tốt.
Ý chính: Gắn bó xuất phát từ lòng mình, không đánh mất bản thân thì tốt.
六三 · Tỷ chi phỉ nhân.
比之匪人。
Thân gần với kẻ không phải người tốt.
Ý chính: Nên chọn người mà gần; gần người không hợp sẽ tự tổn hại.
六四 · Ngoại tỷ chi, trinh cát.
外比之,貞吉。
Thân gần với người bên ngoài; giữ chính thì tốt.
Ý chính: Mở rộng quan hệ với người hiền, theo đúng người dẫn dắt thì tốt.
九五 · Hiển tỷ, vương dụng tam khu, thất tiền cầm, ấp nhân bất giới, cát.
顯比,王用三驅,失前禽,邑人不誡,吉。
Sự thân gần sáng tỏ; vua đi săn dồn ba mặt, để mất con thú chạy phía trước; người trong ấp không phải răn đe; tốt.
Ý chính: Thu phục lòng người bằng sự công khai, rộng lượng, không ép buộc ai.
上六 · Tỷ chi vô thủ, hung.
比之无首,凶。
Thân gần mà không có đầu mối; xấu.
Ý chính: Gắn kết chậm trễ hoặc thiếu người dẫn dắt thì khó có kết quả.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.