Mở ứng dụng

Quẻ 62: Tiểu Quá · Lôi Sơn Tiểu Quá 小過 ䷽

Thời chỉ nên vượt mức một chút ở việc nhỏ: khiêm hạ, thận trọng, nghiêng về cung kính và tiết kiệm; không nên với lên cao hay làm việc lớn.

Nội quái (dưới)
Cấn (Sơn)
Ngoại quái (trên)
Chấn (Lôi)

Quẻ từ

亨。利貞。可小事,不可大事。飛鳥遺之音,不宜上,宜下,大吉。

Hanh. Lợi trinh. Khả tiểu sự, bất khả đại sự. Phi điểu di chi âm, bất nghi thượng, nghi hạ, đại cát.

Hanh thông. Lợi ở sự chính bền. Có thể làm việc nhỏ, không thể làm việc lớn. Chim bay để lại tiếng: không nên lên cao, nên xuống thấp, thì rất tốt.

Bản dịch Ngô Tất Tố: Khá Việc nhỏ, chẳng khá việc lớn, chim bay để chưng tiếng, chẳng nên lên, nên xuống, cả tốt.

Đại tượng

山上有雷,《小過》。君子以行過乎恭,喪過乎哀,用過乎儉。

Sơn thượng hữu lôi, Tiểu Quá. Quân tử dĩ hạnh quá hồ cung, tang quá hồ ai, dụng quá hồ kiệm.

Trên núi có sấm là Tiểu Quá; người quân tử theo đó việc làm thì hơi quá về cung kính, việc tang thì hơi quá về thương xót, chi dùng thì hơi quá về tiết kiệm.

Thoán truyện

《小過》「亨」、小者過而亨也。過以「利貞」、與時行也。柔得中,是以「小事吉」也。剛失位而不中,是以「不可大事」也。有「飛鳥」之象焉,「飛鳥遺之音、不宜上、宜下、大吉」、上逆而下順也。

Tiểu Quá là cái nhỏ vượt quá mà thông; vượt quá mà lợi chính là đi cùng với thời. Nhu đắc trung nên việc nhỏ tốt; cương mất ngôi, không trung nên không thể làm việc lớn. Có tượng chim bay: không nên lên, nên xuống, rất tốt — vì lên là nghịch, xuống là thuận.

Sáu hào

初六 · Phi điểu dĩ hung.

飛鳥以凶。

Chim bay (vội lên cao) vì thế mà xấu.

Ý chính: Vội vươn cao khi chưa đủ sức thì không thuận.

六二 · Quá kỳ tổ, ngộ kỳ tỷ. Bất cập kỳ quân, ngộ kỳ thần. Vô cữu.

過其祖,遇其妣。不及其君,遇其臣。无咎。

Vượt qua ông, gặp bà. Không đến được vua, gặp bề tôi. Không lỗi.

Ý chính: Biết dừng đúng phận thì không lỗi.

九三 · Phất quá phòng chi, tùng hoặc tường chi, hung.

弗過、防之,從或戕之,凶。

Không vượt quá mà phải đề phòng; nếu cứ buông theo thì có kẻ làm hại, xấu.

Ý chính: Cần đề phòng cẩn thận, chủ quan thì bị hại.

九四 · Vô cữu. Phất quá ngộ chi, vãng lệ tất giới. Vật dụng vĩnh trinh.

无咎。弗過、遇之,往厲必戒。勿用永貞。

Không lỗi. Không vượt quá mà gặp được; đi tới thì nguy, phải răn; chớ cố chấp mãi.

Ý chính: Giữ vừa mức, linh hoạt, đừng cố chấp.

六五 · Mật vân bất vũ, tự ngã tây giao. Công dặc thủ bỉ tại huyệt.

密雲不雨,自我西郊。公弋取彼在穴。

Mây dày mà không mưa, từ cõi tây của ta. Bậc công bắn tên có dây, lấy con vật trong hang.

Ý chính: Sức chưa đủ làm việc lớn thì nên tìm người tài phụ giúp.

上六 · Phất ngộ quá chi, phi điểu ly chi, hung, thị vị tai sảnh.

弗遇、過之,飛鳥離之,凶,是謂災眚。

Không gặp mà vượt quá, chim bay mắc lưới, không thuận, đó gọi là điều rủi và lỗi lầm.

Ý chính: Vượt quá giới hạn thì tự chuốc rắc rối.

Nguồn:
github.com/kanripo/KR1a0001
github.com/

Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.

Quẻ 61Quẻ 63Cả 64 quẻ