Quẻ 36: Minh Di · Địa Hỏa Minh Di 明夷 ䷣
Ánh sáng bị che khuất, thời tối tăm: giữ vững sự sáng suốt và chí chính bên trong, bên ngoài khiêm nhu, kín đáo để vượt qua.
- Nội quái (dưới)
- Ly (Hỏa)
- Ngoại quái (trên)
- Khôn (Địa)
Quẻ từ
利艱貞。
Lợi gian trinh.
Lợi ở việc giữ chính trong gian khó.
Bản dịch Ngô Tất Tố: Quẻ Minh di lợi về khó nhọc trinh chính.
Đại tượng
明入地中,《明夷》。君子以莅眾用晦而明。
Minh nhập địa trung, Minh Di. Quân tử dĩ lị chúng dụng hối nhi minh.
Ánh sáng vào trong đất là Minh Di; người quân tử theo đó khi đến với đông người thì dùng sự che giấu mà vẫn sáng.
Thoán truyện
明入地中,《明夷》。內文明而外柔順,以蒙大難,文王以之。「利艱貞」、晦其明也,內難而能正其志,箕子以之。
Ánh sáng vào trong đất là Minh Di: trong sáng suốt văn minh mà ngoài mềm thuận để chịu nạn lớn, Văn vương đã làm vậy. Lợi giữ chính trong gian khó là che giấu sự sáng; trong nhà có nạn mà vẫn giữ chính chí, Cơ Tử đã làm vậy.
Sáu hào
初九 · Minh di vu phi, thùy kỳ dực. Quân tử vu hành, tam nhật bất thực. Hữu du vãng, chủ nhân hữu ngôn.
明夷于飛,垂其翼。君子于行,三日不食。有攸往,主人有言。
Ánh sáng bị tổn thương khi đang bay, cụp cánh xuống. Quân tử ra đi, ba ngày không ăn. Có chỗ đi tới, chủ nhà có lời trách.
Ý chính: Thấy thời u tối thì sớm lánh đi, chịu thiếu thốn để giữ mình.
六二 · Minh di, di vu tả cổ, dụng chửng mã tráng, cát.
明夷、夷于左股,用拯馬、壯吉。
Ánh sáng bị tổn thương, bị thương ở đùi trái; dùng ngựa khoẻ để cứu thì tốt.
Ý chính: Gặp tổn thương nhẹ, nhanh chóng tìm trợ lực mạnh thì vượt qua.
九三 · Minh di vu nam thú, đắc kỳ đại thủ, bất khả tật trinh.
明夷于南狩,得其大首,不可疾貞。
Ánh sáng bị tổn thương lúc đi săn ở phương nam, bắt được kẻ đầu sỏ; không thể vội vàng đòi chính ngay.
Ý chính: Có thể trừ gốc của sự u tối, nhưng sửa đổi phải từ từ.
六四 · Nhập vu tả phúc, hoạch minh di chi tâm vu xuất môn đình.
入于左腹,獲明夷之心于出門庭。
Vào bên bụng trái, nắm được lòng dạ của sự u tối, rồi ra khỏi cửa sân.
Ý chính: Hiểu rõ thực chất tình thế rồi tìm lối ra.
六五 · Cơ Tử chi minh di, lợi trinh.
箕子之明夷,利貞。
Sự che giấu ánh sáng như Cơ Tử, lợi ở chính bền.
Ý chính: Giữ sáng bên trong, nhún nhường bên ngoài để vượt thời khó.
上六 · Bất minh, hối. Sơ đăng vu thiên, hậu nhập vu địa.
不明、晦。初登于天,後入于地。
Không sáng, tối tăm. Ban đầu lên trời, sau vào đất.
Ý chính: Kẻ gây u tối dù lên cao rồi cũng sa xuống.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.