Quẻ 32: Hằng · Lôi Phong Hằng 恆 ䷟
Bền lâu không phải đứng yên, mà là giữ vững phương hướng trong khi vẫn vận động, hết chu kỳ thì bắt đầu lại.
- Nội quái (dưới)
- Tốn (Phong)
- Ngoại quái (trên)
- Chấn (Lôi)
Quẻ từ
亨。无咎。利貞。利有攸往。
Hanh. Vô cữu. Lợi trinh. Lợi hữu du vãng.
Hanh thông. Không lỗi. Lợi ở sự chính bền. Lợi khi có việc đi.
Bản dịch Ngô Tất Tố: Quẻ Hằng hanh, lợi về sự chính, lợi có thửa đi.
Đại tượng
雷風《恆》。君子以立不易方。
Lôi phong, Hằng. Quân tử dĩ lập bất dịch phương.
Sấm và gió là Hằng; người quân tử theo đó đứng vững, không đổi phương hướng.
Thoán truyện
《恆》、久也。剛上而柔下。雷風相與。巽而動,剛柔皆應,《恆》。「恆亨无咎利貞」、久於其道也。天地之道恆久而不已也。「利有攸往」、終則有始也。日月得天而能久照,四時變化而能久成。聖人久於其道而天下化成。觀其所恆而天地萬物之情可見矣。
Hằng là lâu dài: cương trên nhu dưới, sấm gió cùng nhau, thuận mà động, cương nhu đều ứng. Thông, không lỗi, lợi chính là vì bền lâu trong đạo của mình; đạo trời đất bền lâu không dừng, hết thì lại bắt đầu. Mặt trời mặt trăng, bốn mùa, thánh nhân đều nhờ bền lâu mà thành; xem chỗ bền lâu thì thấy tình của trời đất muôn vật.
Sáu hào
初六 · Tuấn hằng, trinh hung, vô du lợi.
浚恆,貞凶,无攸利。
Cầu sự bền lâu một cách quá sâu ngay từ đầu; cố giữ thì không thuận, không có gì lợi.
Ý chính: Mới bắt đầu đã đòi hỏi quá cao thì khó bền; nên tiến dần.
九二 · Hối vong.
悔亡。
Ăn năn mất đi.
Ý chính: Giữ chừng mực bền lâu thì không còn hối tiếc.
九三 · Bất hằng kỳ đức, hoặc thừa chi tu, trinh lận.
不恆其德,或承之羞,貞吝。
Không giữ đức được bền, có khi phải chịu điều hổ thẹn; cố giữ thì đáng tiếc.
Ý chính: Thiếu nhất quán trong đức tính sẽ mất lòng tin của người.
九四 · Điền vô cầm.
田无禽。
Săn ruộng không có thú.
Ý chính: Kiên trì ở chỗ không phù hợp thì không có kết quả; nên xét lại vị trí.
六五 · Hằng kỳ đức, trinh, phụ nhân cát, phu tử hung.
恆其德、貞,婦人吉,夫子凶。
Giữ đức bền lâu, chính bền; với người đàn bà thì tốt, với người đàn ông thì không thuận.
Ý chính: Bền lòng là tốt, nhưng người gánh trách nhiệm cần linh hoạt, không chỉ thuận theo.
上六 · Chấn hằng, hung.
振恆,凶。
Cái bền bị lay động không yên; không thuận.
Ý chính: Thay đổi liên tục, không giữ được sự ổn định thì không thành công.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.