Quẻ 29: Khảm · Thuần Khảm (Khảm Vi Thủy), tên kinh văn: Tập Khảm 習坎 ䷜
Hiểm nối tiếp hiểm: như nước, cứ giữ lòng tin và sự kiên định bên trong mà đi tới; rèn luyện đều đặn, thành thói quen.
- Nội quái (dưới)
- Khảm (Thủy)
- Ngoại quái (trên)
- Khảm (Thủy)
Quẻ từ
有孚,維心、亨。行有尚。
Hữu phu, duy tâm hanh. Hành hữu thượng.
Có lòng tin thật, chỉ ở lòng mà hanh thông. Đi thì được coi trọng (có công).
Bản dịch Ngô Tất Tố: Quẻ Khảm kép, có tin, bui lòng, hanh, đi có chuộng.
Đại tượng
水洊至,《習坎》。君子以常德行、習教事。
Thủy tiến chí, Tập Khảm. Quân tử dĩ thường đức hạnh, tập giáo sự.
Nước chảy đến nối tiếp là Tập Khảm; người quân tử theo đó giữ đức hạnh thường hằng, luyện tập việc dạy dỗ.
Thoán truyện
《習坎》、重險也。水流而不盈。行險而不失其信。「維心亨」、乃以剛中也,「行有尚」、往有功也,天險、不可升也,地險、山川丘陵也。王公設險以守其國。險之時用大矣哉!
Tập Khảm là hiểm chồng lên hiểm; nước chảy mà không tràn, đi qua hiểm mà không mất chữ tín. Lòng thông là nhờ cương ở giữa, đi được trọng là đi thì có công. Hiểm của trời không thể leo, hiểm của đất là núi sông gò đống; bậc vương công đặt hiểm để giữ nước — công dụng của hiểm theo thời thật lớn.
Sáu hào
初六 · Tập khảm, nhập vu khảm đạm, hung.
習坎,入于坎窞,凶。
Hiểm nối tiếp hiểm, rơi vào chỗ sâu nhất trong hố; xấu.
Ý chính: Đã ở chỗ hiểm lại lún sâu thêm thì không thuận; cần tìm lối thoát đúng.
九二 · Khảm hữu hiểm, cầu tiểu đắc.
坎有險,求小得。
Trong hố có hiểm; cầu việc nhỏ thì được.
Ý chính: Đang trong khó khăn, đặt mục tiêu nhỏ, từng bước mà làm.
六三 · Lai chi khảm khảm, hiểm thả chẩm, nhập vu khảm đạm, vật dụng.
來之坎坎,險且枕,入于坎窞,勿用。
Tới lui đều gặp hố hiểm, hiểm mà lại phải tựa vào, rơi vào chỗ sâu nhất của hố; chớ hành động.
Ý chính: Tiến lui đều khó thì tạm dừng, không nên manh động.
六四 · Tôn tửu, quỹ nhị, dụng phẫu, nạp ước tự dũ, chung vô cữu.
樽酒、簋貳、用缶,納約自牖,終无咎。
Một chén rượu, hai bát cơm, dùng đồ sành; dâng lời giao ước qua cửa sổ; cuối cùng không lỗi.
Ý chính: Lúc khó, đến với nhau bằng sự giản dị và chân thành thì không lỗi.
九五 · Khảm bất doanh, chỉ ký bình, vô cữu.
坎不盈,祇既平,无咎。
Hố chưa đầy; đến khi đã bằng phẳng thì không lỗi.
Ý chính: Sắp vượt qua khó khăn, giữ bình ổn, đừng nóng vội thì không lỗi.
上六 · Hệ dụng huy mặc, trí vu tùng cức, tam tuế bất đắc, hung.
係用徽纆,寘于叢棘,三歲不得,凶。
Bị trói bằng dây thừng, đặt vào giữa bụi gai; ba năm không thoát được; xấu.
Ý chính: Đi sai đường lâu dài thì bị vướng mắc lâu; cần sửa từ gốc.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.