Mở ứng dụng

Quẻ 12: Bĩ · Thiên Địa Bĩ 否 ䷋

Trên dưới cách trở, sự việc bế tắc: lúc này nên thu mình, giản dị, giữ phẩm chất, không chạy theo danh lợi.

Nội quái (dưới)
Khôn (Địa)
Ngoại quái (trên)
Càn (Thiên)

Quẻ từ

否之匪人。不利君子貞。大往小來。

Bĩ chi phỉ nhân. Bất lợi quân tử trinh. Đại vãng tiểu lai.

Bế tắc vì không phải người (đúng đạo). Không lợi cho sự chính bền của quân tử. Cái lớn đi, cái nhỏ đến.

Bản dịch Ngô Tất Tố: Bỉ đây (?) chạng phải người. Chẳng lợi cho sự chính bền của đấng quân tử, lớn đi nhỏ lại.

Đại tượng

天地不交,《否》。君子以儉德辟難,不可榮以祿。

Thiên địa bất giao, Bĩ. Quân tử dĩ kiệm đức tị nạn, bất khả vinh dĩ lộc.

Trời đất không giao nhau là Bĩ; người quân tử theo đó thu liễm đức để tránh nạn, không thể lấy bổng lộc làm vinh.

Thoán truyện

「否之匪人、不利君子貞、大往小來」。則是天地不交而萬物不通也,上下不交而天下无邦也;內陰而外陽,內柔而外剛,內小人而外君子,小人道長,君子道消也。

Bế tắc vì không đúng người, không lợi cho quân tử giữ chính, lớn đi nhỏ đến: tức là trời đất không giao nên muôn vật không thông, trên dưới không giao nên thiên hạ như không có nước. Trong âm ngoài dương, trong mềm ngoài cứng, trong tiểu nhân ngoài quân tử; đạo tiểu nhân lớn lên, đạo quân tử tiêu đi.

Sáu hào

初六 · Bạt mao nhự, dĩ kỳ vị. Trinh cát hanh.

拔茅茹,以其彙。貞吉亨。

Nhổ cỏ tranh, rễ liền theo cả khóm cùng loài; giữ chính thì tốt, hanh thông.

Ý chính: Thời bế tắc nên cùng nhóm giữ mình ngay chính, chờ thời.

六二 · Bao thừa, tiểu nhân cát, đại nhân bĩ. Hanh.

包承,小人吉,大人否。亨。

Bao bọc mà chiều theo; với kẻ tiểu nhân thì tốt, bậc đại nhân thì chịu bế tắc mà vẫn hanh thông.

Ý chính: Không a dua theo số đông, chấp nhận khó khăn tạm thời để giữ đạo.

六三 · Bao tu.

包羞。

Ôm giữ điều đáng hổ thẹn.

Ý chính: Ở chỗ không xứng mà bám giữ thì dễ mang điều hổ thẹn.

九四 · Hữu mệnh, vô cữu, trù ly chỉ.

有命,无咎,疇離祉。

Có mệnh lệnh, không lỗi; bạn cùng loài đều được nhờ phúc.

Ý chính: Thời bế tắc bắt đầu chuyển, làm đúng phận sự thì cả nhóm cùng được lợi.

九五 · Hưu bĩ, đại nhân cát. Kỳ vong kỳ vong, hệ vu bao tang.

休否,大人吉。其亡其亡,繫于苞桑。

Dừng được sự bế tắc; bậc đại nhân tốt. Luôn nhắc: sắp mất, sắp mất, thì như buộc vào gốc dâu bền chắc.

Ý chính: Vừa thoát bế tắc vẫn phải luôn giữ cảnh giác thì mới vững.

上九 · Khuynh bĩ, tiên bĩ hậu hỉ.

傾否,先否後喜。

Lật đổ sự bế tắc; trước bế tắc, sau vui mừng.

Ý chính: Bế tắc đến cực sẽ chuyển; chủ động thay đổi thì sau sẽ vui.

Nguồn:
github.com/kanripo/KR1a0001
github.com/

Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.

Quẻ 11Quẻ 13Cả 64 quẻ