Quẻ 56: Lữ · Hỏa Sơn Lữ 旅 ䷷
Thân phận người đi xa, ở nơi đất khách: chỉ thông ở việc nhỏ; khiêm nhu, giữ chính, xử việc sáng suốt và dứt khoát, không vướng víu lâu.
- Nội quái (dưới)
- Cấn (Sơn)
- Ngoại quái (trên)
- Ly (Hỏa)
Quẻ từ
小亨。旅貞吉。
Tiểu hanh. Lữ trinh cát.
Hanh thông nhỏ. Người đi đường xa giữ chính thì tốt.
Bản dịch Ngô Tất Tố: Quẻ Lữ nhỏ hanh thông sự đi đường chính bền tốt.
Đại tượng
山上有火,《旅》。君子以明慎用刑而不留獄。
Sơn thượng hữu hỏa, Lữ. Quân tử dĩ minh thận dụng hình nhi bất lưu ngục.
Trên núi có lửa là Lữ; người quân tử theo đó sáng suốt, thận trọng khi dùng hình phạt và không để án ngục kéo dài.
Thoán truyện
《旅》「小亨」,柔得中乎外而順乎剛,止而麗乎明,是以「小亨旅貞吉」也。旅之時義大矣哉!
Lữ thông nhỏ: nhu đắc trung ở ngoài mà thuận theo cương, dừng mà nương vào sáng, nên thông nhỏ, người lữ hành giữ chính thì tốt. Ý nghĩa của thời lữ thứ thật lớn.
Sáu hào
初六 · Lữ tỏa tỏa tư, kỳ sở thủ tai.
旅瑣瑣斯,其所取災。
Đi xa mà vụn vặt nhỏ nhen, đó là tự chuốc tai hại.
Ý chính: Ở nơi xa mà nhỏ nhen thì tự chuốc phiền.
六二 · Lữ tức thứ, hoài kỳ tư, đắc đồng bộc trinh.
旅即次,懷其資,得童僕貞。
Đi xa được chỗ trọ, mang theo tiền của, được tiểu đồng tôi tớ trung thành.
Ý chính: Có chỗ nghỉ, có vốn, có người giúp, giữ mình thì ổn.
九三 · Lữ phần kỳ thứ, táng kỳ đồng bộc trinh, lệ.
旅焚其次,喪其童僕貞,厲。
Đi xa mà cháy chỗ trọ, mất tiểu đồng tôi tớ trung thành, nguy.
Ý chính: Ở nơi lạ mà cứng cỏi, hà khắc thì mất chỗ dựa.
九四 · Lữ vu xứ, đắc kỳ tư phủ, ngã tâm bất khoái.
旅于處,得其資斧,我心不快。
Đi xa được chỗ ở tạm, được tiền và búa (phương tiện), lòng ta không vui.
Ý chính: Tạm có chỗ đứng nhưng chưa đúng chỗ, lòng chưa yên.
六五 · Xạ trĩ nhất thỉ vong, chung dĩ dự mệnh.
射雉一矢亡,終以譽命。
Bắn chim trĩ, mất một mũi tên, rốt cuộc được tiếng khen và mệnh lệnh ban chức.
Ý chính: Bỏ ra chút ít mà về sau được tiếng tốt.
上九 · Điểu phần kỳ sào, lữ nhân tiên tiếu hậu hào đào. Táng ngưu vu dịch, hung.
鳥焚其巢,旅人先笑後號咷。喪牛于易,凶。
Chim bị cháy tổ, người đi xa trước cười sau khóc gào. Mất bò ở nơi bờ cõi (hoặc: lúc dễ dàng), xấu.
Ý chính: Kiêu căng nơi đất khách thì dễ mất chỗ dựa.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.