Quẻ 26: Đại Súc · Sơn Thiên Đại Súc 大畜 ䷙
Tích chứa lớn — cả sức lực lẫn hiểu biết: học nhiều điều hay của người đi trước để bồi đắp mình, rồi đem ra phục vụ việc chung.
- Nội quái (dưới)
- Càn (Thiên)
- Ngoại quái (trên)
- Cấn (Sơn)
Quẻ từ
利貞。不家食吉。利涉大川。
Lợi trinh. Bất gia thực cát. Lợi thiệp đại xuyên.
Lợi ở sự chính bền. Không ăn ở nhà (ra nhận lộc nơi công) thì tốt. Lợi vượt sông lớn.
Bản dịch Ngô Tất Tố: Quẻ Đại Súc lợi về sự chính, chẳng ăn ở nhà, tốt lợi sang sông lớn.
Đại tượng
天在山中,《大畜》。君子以多識前言往行以畜其德。
Thiên tại sơn trung, Đại Súc. Quân tử dĩ đa chí tiền ngôn vãng hạnh dĩ súc kỳ đức.
Trời ở trong núi là Đại Súc; người quân tử theo đó ghi nhớ nhiều lời nói và việc làm của người xưa để tích chứa đức của mình.
Thoán truyện
《大畜》,剛健篤實,煇光日新。其德剛上而尚賢,能止健,大正也,「不家食吉」、養賢也,「利涉大川」、應乎天也。
Đại Súc là cứng mạnh, đầy đặn chân thật, sáng rỡ mỗi ngày một mới. Đức ấy đưa cương lên trên và chuộng người hiền, ngăn được cái mạnh, đó là đại chính. Không ăn ở nhà mà tốt là vì nuôi người hiền; lợi vượt sông lớn là vì ứng với trời.
Sáu hào
初九 · Hữu lệ, lợi dĩ.
有厲,利己。
Có nguy; lợi ở việc dừng lại.
Ý chính: Thấy rủi ro thì dừng lại, đừng cố tiến.
九二 · Dư thoát phúc.
輿說輹。
Xe tháo bỏ bộ phận nối trục.
Ý chính: Tự biết dừng, tạm gác việc lại thì không sai.
九三 · Lương mã trục, lợi gian trinh, viết nhàn dư vệ, lợi hữu du vãng.
良馬逐,利艱貞,曰閑輿衛,利有攸往。
Ngựa tốt cùng rong ruổi; lợi giữ chính trong gian khó; ngày ngày tập luyện xe và cách phòng vệ; lợi khi có nơi để đi.
Ý chính: Có điều kiện tiến lên nhưng vẫn phải rèn luyện, đề phòng cẩn thận.
六四 · Đồng ngưu chi cốc, nguyên cát.
童牛之牿,元吉。
Gắn thanh gỗ chắn vào sừng bê non; rất tốt.
Ý chính: Ngăn ngừa từ sớm, khi vấn đề còn nhỏ, là cách rất tốt.
六五 · Phần thỉ chi nha, cát.
豶豕之牙,吉。
Răng nanh của con lợn đã thiến; tốt.
Ý chính: Xử lý tận gốc thay vì đối đầu trực diện thì tốt.
上九 · Hà thiên chi cù, hanh.
何天之衢,亨。
Sao mà đường trời thênh thang; hanh thông.
Ý chính: Tích luỹ đã đủ, con đường mở rộng, có thể phát huy.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.