Văn khấn tất niên và rước ông bà về ăn Tết
Thời điểm, cúng ai, lễ vật, trình tự và bài khấn theo sách Văn khấn cổ truyền Việt Nam – mỗi ý có nguồn ghi kèm.
- Thời điểm
- Ngày cuối năm âm lịch: 30 tháng Chạp (tháng thiếu: 29) · Giờ: xưa dân thường rước buổi chiều, quan lại buổi sáng; miền Nam cúng sáng khoảng 9–10 giờ rồi ăn trưa
- Cúng ai
- Tạ ơn trời đất, thần linh, gia tiên · Mời tất cả tổ tiên về ăn Tết, khác lễ Tiên thường chỉ mời người sắp giỗ
- Lễ vật
- Mâm cơm cuối năm phải có cơm trắng · Bắc: xôi gấc, gà luộc, mâm quả, trà, bánh · Nam: thịt kho tàu, canh khổ qua, bánh tét, bánh phồng, mứt, gà luộc · Hương, đèn
- Trình tự
- Dọn dẹp nhà cửa, lau bàn thờ trước → mở cửa, thắp đèn, thắp hương; chủ nhà hoặc con trưởng làm chủ lễ, khấn mời → Nam Kỳ xưa: lễ bàn thờ bên nội trước, bên ngoại sau; rót đủ ba tuần rượu, sau đó rót trà, lễ tạ → cúng xong cả nhà ăn cơm tất niên
- Lưu ý
- Con cháu chỉ ăn sau khi cúng xong Từ lúc rước đến lúc tiễn, coi như tổ tiên hiện diện trong nhà → giữ lời nói, cư xử · Ngày nay nhiều nhà làm gọn, coi trọng sum họp [PL-TN – TS Trần Long, ĐH KHXH&NV TP.HCM]
- Vùng miền
- Vênh: ĐBND coi tất niên là lễ riêng ngày 30; theo ông Dương Hoàng Lộc, miền Bắc thường không cúng tất niên mà cúng bàn thờ tổ tiên đêm giao thừa Giờ cúng sáng / chiều tuỳ miền, tuỳ nhà · VietnamPlus có “lễ Chạp” ngày 30 Tết: làm tại mộ, hoặc bày cỗ tại nhà giờ Ngọ để rước tổ tiên
- Miền Bắc
- Theo ông Dương Hoàng Lộc: thường không cúng tất niên riêng, cúng tổ tiên đêm giao thừa vênh với ĐBND · Lễ vật: xôi gấc, gà luộc, mâm quả, trà, bánh
- Miền Nam
- Cúng sáng khoảng 9–10 giờ · Thịt kho tàu, canh khổ qua (ý: cái khổ đã qua), bánh tét · Nhiều nhà bày thêm một mâm ngoài sân cúng những người mồ mả thất lạc, chiến sĩ, đồng bào tử vong [PL-TN – theo ông Dương Hoàng Lộc] · Xưa mỗi ngày Tết bày 2 lễ chính, 2 lễ phụ (bánh, mứt, kẹo, trà)
Nam mô A-Di-Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần.
Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài Thần, Bản gia Táo Quân,
cùng tất cả các vị thần linh cai quản trong xứ này.
Con kính lạy chư gia Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ ……
Hôm nay là ngày 30, tháng Chạp, năm ……
Tín chủ (chúng) con là: ……
Ngụ tại: ……
Trước án kính cẩn thưa trình: Đông tàn sắp hết, năm kiệt tháng cùng, xuân tiết gần kề, minh niên sắp tới.
Chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn,
sửa lễ tất niên, dâng cúng Thiên Địa tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư linh.
Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh,
giáng lâm án toạ, phủ thuỳ chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ toàn gia lớn bé trẻ già,
bình an thịnh vượng, bách sự như ý, vạn sự tốt lành, luôn luôn mạnh khoẻ, gia đình hoà thuận.
Thành tâm bái thỉnh, cúi xin chư vị tôn thần và gia tiên nội ngoại chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A-Di-Đà Phật (3 lần, 3 lạy).
Chữ vàng được điền theo hồ sơ của bạn.
Đọc bài khấn có điền sẵn tên, địa chỉ, ngày tháng – mở trong ứng dụng Thiên Tinh Các (miễn phí, không cần cài).
Mở bài này trong ứng dụng