Quẻ 54: Quy Muội · Lôi Trạch Quy Muội 歸妹 ䷵
Sự kết hợp bắt đầu không đúng vị trí, nặng cảm xúc: chủ động tiến tới dễ hỏng; cần nhìn xa đến kết cục và biết trước chỗ có thể đổ vỡ.
- Nội quái (dưới)
- Đoài (Trạch)
- Ngoại quái (trên)
- Chấn (Lôi)
Quẻ từ
征凶,无攸利。
Chinh hung, vô du lợi.
Tiến đi thì xấu, không có gì lợi.
Bản dịch Ngô Tất Tố: Quẻ Qui muội, đi hung không thửa lợi.
Đại tượng
澤上有雷,《歸妹》。君子以永終知敝。
Trạch thượng hữu lôi, Quy Muội. Quân tử dĩ vĩnh chung tri tệ.
Trên đầm có sấm là Quy Muội; người quân tử theo đó lo giữ cho bền đến cuối, biết trước chỗ hư hỏng.
Thoán truyện
《歸妹》、天地之大義也。天地不交而萬物不興。《歸妹》、人之終始也。說以動,所歸妹也。「征凶」、位不當也,「无攸利」、柔乘剛也。
Quy Muội là nghĩa lớn của trời đất: trời đất không giao thì muôn vật không hưng; gả em gái là chỗ kết thúc và khởi đầu của con người. Vui mà động là cái được gả đi. Tiến thì xấu vì ngôi không đúng; không có gì lợi vì nhu cưỡi lên cương.
Sáu hào
初九 · Quy muội dĩ đệ. Bả năng lý, chinh cát.
歸妹以娣。跛能履,征吉。
Gả em gái theo làm vợ thứ. Chân thọt mà đi được, tiến đi thì tốt.
Ý chính: Ở vị phụ, làm tròn phận mình thì vẫn tốt.
九二 · Miễu năng thị, lợi u nhân chi trinh.
眇能視,利幽人之貞。
Mắt chột mà nhìn được, lợi ở sự chính bền của người ở ẩn.
Ý chính: Hoàn cảnh hạn chế thì giữ mình chính bền, lặng lẽ.
六三 · Quy muội dĩ tu, phản quy dĩ đệ.
歸妹以須,反歸以娣。
Gả em gái mà phải chờ đợi, rồi quay về làm vợ thứ.
Ý chính: Đòi hỏi không đúng vị thì phải lùi về chỗ thấp hơn.
九四 · Quy muội khiên kỳ, trì quy hữu thời.
歸妹愆期,遲歸有時。
Gả em gái lỡ hẹn, gả muộn cũng có lúc.
Ý chính: Chậm một chút để chờ đúng thời là hợp lý.
六五 · Đế Ất quy muội, kỳ quân chi duệ bất như kỳ đệ chi duệ lương. Nguyệt cơ vọng, cát.
帝乙歸妹,其君之袂不如其娣之袂良。月幾望、吉。
Vua Đế Ất gả em gái, tay áo của nàng chính thất không đẹp bằng tay áo của người vợ thứ. Trăng gần rằm, tốt.
Ý chính: Trọng đức hơn vẻ ngoài thì tốt.
上六 · Nữ thừa khuông, vô thực, sĩ khuê dương, vô huyết, vô du lợi.
女承筐,无實,士刲羊,无血,无攸利。
Gái bưng giỏ không có gì, trai cắt dê không có máu, không có gì lợi.
Ý chính: Hình thức mà không thực chất thì không thành.
Nguyên văn theo bản Chu Dịch (Kanripo, Tứ khố); phiên âm, dịch nghĩa và ý chính do Thiên Tinh Các biên soạn. Kinh Dịch để suy ngẫm, không phải lời phán.